Bafana Bafana tại World Cup: 9 chân sút từng lập công cho Nam Phi

Đội tuyển Nam Phi chuẩn bị cho hành trình World Cup 2026 với tham vọng lớn sau 16 năm vắng bóng ở đấu trường cao nhất. Bafana Bafana từng tham dự ba kỳ Cúp Thế giới (1998, 2002, 2010), và trong suốt lịch sử đó, chỉ có đúng chín cầu thủ ghi bàn trên sân khấu lớn nhất hành tinh. Với lần trở lại sắp tới, những cái tên mới như Lyle Foster, Oswin Appollis hay Relebohile Mofokeng đều mong muốn nối dài danh sách đặc biệt ấy.

Tại vòng bảng World Cup 2026, thầy trò huấn luyện viên Hugo Broos nằm ở bảng A cùng Mexico, CH Czech và Hàn Quốc. Trận mở màn ngày 11/6 gặp đồng chủ nhà Mexico tại Mexico City cũng chính là trận khai mạc toàn giải — một thử thách nặng ký ngay từ đầu. Tiếp đó, Bafana Bafana hành quân tới Atlanta đối đầu CH Czech (18/6) rồi khép lại vòng bảng trước Hàn Quốc ở Monterrey (24/6).

Khả năng phòng ngự có tổ chức luôn là thế mạnh truyền thống của bóng đá Nam Phi, nhưng tìm kiếm bàn thắng trước những hàng thủ đẳng cấp châu Âu và châu Á sẽ là bài toán hoàn toàn khác so với các trận vòng loại gặp Lesotho, Rwanda hay Benin.

Benni McCarthy — người mở đường lịch sử

McCarthy là chân sút ghi nhiều bàn nhất cho Nam Phi tại World Cup với hai lần lập công. Bàn thắng đầu tiên trong lịch sử Cúp Thế giới của Bafana Bafana chính do anh thực hiện, đánh bại huyền thoại Peter Schmeichel trong trận hòa 1-1 trước Đan Mạch ở giải 1998. Bốn năm sau, McCarthy tiếp tục ghi bàn vào lưới Tây Ban Nha, dù đội nhà để thua chung cuộc 2-3 và bị loại ngay vòng bảng lần thứ hai liên tiếp.

Shaun Bartlett — cú đúp duy nhất trong lịch sử

Bartlett giữ kỷ lục là cầu thủ Nam Phi duy nhất lập cú đúp tại một trận đấu Cúp Thế giới. Trong cuộc chạm trán Saudi Arabia ở lượt cuối vòng bảng 1998, anh hai lần đưa bóng vào lưới giúp đội nhà cầm hòa 2-2, trong đó bàn thứ hai đến từ chấm phạt đền.

Teboho Mokoena — đừng nhầm lẫn hai thế hệ

Trùng tên với tiền vệ đang khoác áo đội tuyển hiện tại, Teboho Mokoena “thế hệ đầu” từng tỏa sáng tại World Cup 2002 ở Nhật Bản — Hàn Quốc. Anh ghi bàn vào lưới Paraguay trong trận ra quân kết thúc với tỷ số 2-2, đóng vai trò mắt xích quan trọng giữa tuyến của đội hình năm ấy.

Quinton Fortune — ngôi sao từ Old Trafford

Từng khoác áo Manchester United suốt bảy mùa giải, Fortune là một trong những cầu thủ Nam Phi thành công nhất trên đấu trường quốc tế. Anh góp mặt ở cả hai kỳ World Cup 1998 và 2002, đồng thời ghi bàn trên chấm 11 mét ở những phút cuối trận gặp Paraguay để kéo đội nhà gỡ hòa 2-2 sau khi bị dẫn trước hai bàn.

Siyabonga Nomvethe — bàn thắng lịch sử trước Slovenia

Chiến thắng đầu tiên của Bafana Bafana ở Cúp Thế giới đến nhờ pha lập công đặc biệt của Nomvethe trước Slovenia tại giải 2002. Anh dùng đùi đưa bóng vào lưới, mang về chiến thắng 1-0 quý giá. Dù không phải mẫu tiền đạo ghi bàn đều đặn, Nomvethe luôn xuất hiện đúng lúc ở những thời khắc then chốt.

Lucas Radebe — pha đánh đầu không thể quên

Trung vệ huyền thoại từng gắn bó với Leeds United bất ngờ trở thành người hùng khi bật cao đánh đầu san bằng tỷ số 2-2 trước Tây Ban Nha ở phút 53 trận cuối vòng bảng 2002. Cú va chạm mạnh đến mức sau này Radebe thừa nhận không còn ký ức nào về bàn thắng đó. Đáng tiếc, Raul lập công chỉ ba phút sau đó, Tây Ban Nha thắng 3-2 và Nam Phi bị loại vì kém Paraguay đúng một bàn về hiệu số (5-6).

Simphiwe Tshabalala — cú sút rung chuyển Johannesburg

Có lẽ không bàn thắng nào trong lịch sử bóng đá Nam Phi nổi tiếng hơn siêu phẩm của Tshabalala trong trận khai mạc World Cup 2010 trước Mexico. Đón bóng bên cánh trái, anh tung cú sút như trời giáng xé toạc mành lưới đối phương — bàn thắng được ca ngợi là dành cho cả châu Phi. Tuy nhiên, Bafana Bafana không giữ được lợi thế khi trận đấu khép lại với tỷ số hòa 1-1.

Bongani Khumalo — trung vệ hóa sát thủ

Ít ai ngờ rằng một hậu vệ lại ghi bàn ở Cúp Thế giới, nhưng Khumalo làm được điều đó khi bật cao đánh đầu từ quả phạt góc, chọc thủng lưới tuyển Pháp đang chìm trong khủng hoảng nội bộ ở trận cuối cùng năm 2010. Đây là đỉnh cao sự nghiệp của trung vệ này, người sau đó gia nhập Tottenham Hotspur nhưng chưa một lần được ra sân cho đội hình chính.

Katlego Mphela — bàn thắng khép lại trên cao trào

Mphela từng bỏ lỡ cơ hội vàng trước Mexico ở những giây cuối trận khai mạc, nhưng anh chuộc lỗi bằng bàn quyết định trong chiến thắng 2-1 trước Pháp tại Bloemfontein. Kết quả ấy giúp Bafana Bafana kết thúc giải đấu trên sân nhà trong niềm tự hào, dù họ trở thành đội chủ nhà đầu tiên bị loại từ vòng bảng. Tuy vậy, thành tích đó vẫn khá hơn Qatar — đội thua trắng cả ba trận ở World Cup 2022.

Với chín cầu thủ từng khắc tên vào lịch sử, câu hỏi đặt ra là liệu thế hệ vàng mới của Bafana Bafana có thể viết thêm trang mới tại World Cup 2026 hay không. Câu trả lời sẽ bắt đầu hé lộ từ ngày 11/6 tại Mexico City.

FAQ